Familie

Familie

Veel Amsterdamse families lieten zich vereeuwigen door Merkelbach

Bekijk foto's
Mode

Mode

De mode en de modellen door de lens van Merkelbach

Bekijk foto's
Theater

Theater

Acteurs, dansers en andere performers uit het illustere Amsterdamse theaterleven

Bekijk foto's
Beroemd

Beroemd

Van de statige koningin Wilhelmina tot de wulpse Mata Hari

Bekijk foto's
Reclame

Reclame

Reclamebeelden uit begin 20ste eeuw voor o.a. Philips, C&A en Boldoot

Bekijk foto's
Bekijk direct de hele collectie

Bekijk

Resultaten 17 - 17 van 19
Sorteer resultaten

Hanf, Frederik Hanf, Frits Hanf


Administratie Merkelbach:

Hans (Eeghenstraat 187, Van)

Op deze foto:

  • Frederik Hanf,
  • Frits Hanf,
  • Hanf

Jaartal(len):

  • 1917

Bestandsnaam:

010164002525

Instelling:

Stadsarchief Amsterdam

Link naar deze pagina

Afbeeldingen

(geen afbeeldingen toegevoegd)


Verhalen / informatie

Wilt u reageren of informatie toevoegen? Log in

Opa

Ik ben 1 van de klein kinderen van Frits Hanf, en ik wilde graag reageren op de 2 fotos van mijn opa (bestand nummer 010164029475 en nummer 01016400252). Beneden geef ik een schets van mijn persoonlijke ervaring met Opa (Frits Hanf) en de verhalen die mij over hem vertelt zijn door familie leden. (Bij voorbaat excuses voor mijn Nederlands; ik woon nu al weer jaren buiten Nederland). Ik kan inderdaad confirmeren dat de fotos (nummer 010164029475 en 01016400252) van mijn opa zijn, toen hij 21 was. De ‘close-up’ foto van mijn opa, in matrozen pak (PS mijn opa was geen matroos van beroep), heeft trots bij het bed van mijn oma gestaan, ook nadat mijn opa al jaren gestorven was (mijn Oma overleefde mijn opa ongeveer 25 jaren). Uit uw online information viel mij op dat mijn opa’s officiele naam Frederik is, terwijl ik mij herinner dat mijn opa alleen maar met ‘Frits’ aangesproken werd. Enige jaren voor de oorlog werd Frits Hanf inderdaad directeur van de co-operatie de Spar volgens mijn moeder, Edda, die het oudste kind van Frits is. Frits was toen wel veel ouder dan de foto (rond the 40). Mijn moeder was toen ongeveer 11 tot 14 in de jaren voor de tweede wereld oorlog. Volgens verhalen van Edda is die periode voor WWII erg voorspoedig geweest voor het gezin en Edda kon zich nog herinneren hoe mijn opa toendertijds aan het brain-stormen was voor het Spar embleem (een sparren-boompje) en hoe ze uiteindelijk kwamen op de slogan “Kopen bij de Spar is sparen bij de koop” . Het idée van Spar om gezamelijk in te kopen voor verschillende winkels leek goed aan te slaan en na enkele jaren als directeur van Spar in Amsterdam, kon het gezin opeens van een klein huisje verhuizen naar een veel groter grachten huis. Hun levens stijl was ook veel lux-er toen Frits directeur van Spar werd. De familie Hanf verhuisden naar het Amsterdamse grachtenhuis, dat ik (en alle andere klein kinderen) ook uitermate goed kenden. Vanaf voor de oorlog tot aan de dood van mijn oma (1999) is het huis aan Prinsengracht 905 in Amsterdam het centrum geweest van de familie Hanf, i.e. Frits en zijn vrouw (Femke) en hun 4 kinderen (en hun 16 klein kinderen). De broer van mijn opa, Bob (officiele naam Robert), is inderdaad een kunstenaar, zoals uw stuk ook aangeeft. Volgens mijn moeder, woonde ‘oom Bob’ ook een tijdje op de Prinsengracht waar hij een atelier had in het tuinhuis (een eenvoudig huisje in de achtertuin). Bob (broer van Frits) is in de oorlogstijd gestorven op weg naar Auswitz, nadat zijn onderduik adres verraden was. Beschrijvingen van zijn kunst stukken en muziek zijn later gepubliceerd in een boekje en het Rijks Museum in Amsterdam heeft ook 1 van zijn kunst-stukken. Mijn moeder vertelde dat mijn opa ook was onder gedoken in Amsterdam, nadat hij in 1940 ontslagen was als directeur van het Spar omdat hij als joods geclassificeerd was. Overigens practiseerde mijn opa het jodendom niet, en mijn oma was niet joods (zoals uw verhaal ook aangeeft). In het begin van de oorlog heeft mijn opa ook een vals huwelijks scheiding geregeld, hopende dat mijn oma en de kinderen minder gevaar op deportatie zouden lopen. Volgens Edda (oudste tiener kind) kwam mijn opa wel zo nu en dan stiekum op bezoek bij zijn gezin op Prinsengracht 905, alhoewel dat was wel erg link was, omdat er vaak huis zoekingen uitgevoerd werden door de Duitsers en NSB-ers. Volgens Edda is dat 1 keer bijna verkeerd afgelopen; toen Duitsers onverwacht aanklopten voor een zoeking, terwijl Frits bij zijn gezin op bezoek was. Frits wist nog net snel weg te sluipen via het dak en de achter tuin, terwijl de Duitsers het huis bezochten; tiener Edda wist nog net op tijd haar kleine zusje af te leiden, die niet meteen begreep waarom haar vader plotseling weg rende, en haar pa probeerde terug te roepen terwijl de Duitsers het huis doorzochten. Volgens Edda was het Hanf gezin van 6 toen net aan deportatie naar Auswitz ontsnapt (behalve oom Bob, zie boven). Na de oorlog heeft het Hanfen gezin het niet meer zo goed gehad als voor de oorlog. Maar ik begreep dat in die tijd diegene die geclassificeerd waren als joods al lang blij waren dat zij het overleefd hadden. Ik begreep van Edda dat Frits er niet moeilijk over ging doen, toen hij na de oorlog niet zijn baan als Directeur van Spar meer terug kreeg, omdat tijdens de oorlog een andere Directeur aangesteld was nadat Frits ontslagen was nadat hij ge-identificeert was als ‘joods’ . Uit verhalen met mijn oma bleek dat de familie Frank en de familie Hanf elkaar wel kenden (vergelijkbare omstandigheden en ze woonden natuurlijk ook in dezelfde straat). Vlak na de oorlog kwamen ook details los van het lot van zijn broer, Bob, nadat zijn onderduik adres verraden was; volgens oog getuigen was hij op weg naar Auswitz in de trein gestorven. Het valt mij (als klein dochter) wel op, dat de officiele informatie van Spar (bv online) helemaal geen erkenning meer geeft aan de contributie van mijn opa en/of dat van andere joods-geclassificeerden …. Frits was een handelaar en misschien niet een voltijdse kunstenaar zoals zijn broer Bob, maar zijn hobbie was ook schilderen. Weinig mensen wisten dit, omdat Frits daar erg bescheiden over was. Zijn schilderstijl was ‘zonniger’ en positiever dan oom Bob. In de oorlog ondertekende hij zijn schilderijen onder de schuilnaam ‘Kant’. Zelfs toen mijn opa ouder was herinner ik mij wel dat hij schilderijen maakte. Mijn moeder vertelde mij dat opa na de oorlog jarenlang gewoon kranig aan de slag ging om de puinhoop weer op te bouwen. Maar als klein meisje (lagere school leeftijd) gedurende de 70-er jaren herinner ik mijn opa helaas voornamelijk als een man met dementie, die ook zo nu en dan wel eens waan-ideeen had (bv roepende “dat de Duitsers er aan kwamen” etc). Of dat nu flash-backs waren of dementia/ Alzheimers weet ik niet. Mijn ooms, tantes en groot-ouders praatten weinig over the oorlog, vermoedelijk omdat het als een nare tijd werd ervaren. Het valt mij op dat uw website het heeft over 3 kinderen van Frits. Maar Frits had 4 kinderen; de jongste is niet genoemd op uw website. De drie oudste kinderen, inclusief mijn moeder, zijn nu gestorven. De jongste leeft nog leef-lustig en gezond. Misschien is het beter om de naam van mijn jongste tante anoniem to houden. Ik weet dat zij het naar vind om over de oorlog te praten en haar privacy belangrijk vind. Ik respecteer dat. Bovendien was zij geboren tijdens de oorlog, dus zij heeft de oorlog niet echt bewust meegemaakt, en houdt niet van oorlogsverhalen. De enige familie lid die behoefte scheen te hebben om regelmatig over de oorlog te praten na de oorlog was mijn moeder, Edda, het oudste kind van Frits. Als oudste kind heeft zij de oorlog meegemaakt vanaf haar 14de tot haar 19de (inclusief honger winter etc). Die tijd heeft een grote indruk op haar gemaakt; a) omdat het een gevaarlijke/ spannende tijd was b) omdat zij op jonge leeftijd heel veel verantwoordelijkheid kreeg (zij zorgde voor de 3 kleine kinderen, terwijl haar moeder moest werken en haar pa onder dook) c) omdat de leeftijd 14 tot 19 jaar een vormgevende leeftijd is in een mensen leven… Misschien is mijn moeder makkelijker over haar oorlog ervaringen heen gekomen, juist doordat zij er een tijdje extra veel over kon praatte? Ik heb daar in mijn kindertijd gretig gebruik van gemaakt, want ik was best wel nieuwsgierig. Volgens mijn moeder kwamen de Hanf-en de donkerste tijd van de oorlog door, door verhalen aan elkaar te vertellen, door te fantaseren en elkaar sprookjes te vertellen, een beetje a la ‘Life is beautiful (film, 1997). Hieruit is misschien onze familie bijnaam/ term, “Hanf-se-Ubertreibung” ook geboren. Toen mijn opa naar een bejaarde tehuis moest in de 70-er jaren, ging onze oma bij ons enkele jaren in Den Haag inwonen. Ik (klein dochter) deelde een slaapkamer met mijn oma, en mijn opa Frits verbleef in een tehuis in Den Haag. Ik herinner mij dat mijn Oma trouw mijn Opa bijna elke dag bezocht in het bejaarden tehuis, ook al was het niet makkelijk. Elke vrijdag kwam opa bij ons op bezoek in het gezin in Den Haag, zodat hij ook nog een beetje van het gezin leven kon profiteren. Zelfs als klein kind begreep ik dat mijn opa verwart was in zijn hoofd, in tegenstelling tot de stoere verhalen die mijn moeder en mijn oma over hem vertelden. Maar ik heb wel zo een beetje begrepen, hoe een man die jarenlang stoer, kranig en trots door het leven kon gaan, uiteindelijk de laatste jaren getekend door het leven kon eindigen…. De levenslust van mijn grootouders hebben we deze zomer succesvol gevierd met een lang weekend met vele tientallen nabestaanden, om met zijn allen weer eens te ervaren “dat de ‘Hanfen-spirit’ (en de Hanfse Ubertreibung) lives on…”. Oxford, Nov, 2016.
kleinkind 13.11.2016

Een koopman

Frederik (Fred) Hanf, geb. 3-4-1896 Amsterdam, overl. in ieder geval na 1967, is de zoon van Joseph Hanf, 4-1-1865 Witten (Dl) – 25-1-1945 Vught, en Laura Romberg, 7-9-1868 Minden (Dl), overl. 23-1-1927 Amsterdam. Over Joseph Hanf vermeldt het joodsmonument.nl dat hij een gevluchte bankier is. Een onjuiste bewering zo blijkt al snel uit de Amsterdamse Bevolkingsregisters. De redactie zal hem verwisseld hebben met zijn broer Ludwig Hanf die inderdaad bankier is en pas in 1938 naar Amsterdam komt. Hij en zijn Nederlandse vrouw staan ook vermeld in het joodsmonument.nl. Joseph Hanf komt in 1883 als volontair voor de eerste keer naar Amsterdam en vertrekt in 1885 weer naar Witten. Enkele jaren later keert terug naar Amsterdam, eerst nog als volontair, later als handelsagent. Nog later richt hij zijn eigen zaak op: een import – exportbedrijf in fijne zaden en etherische oliën met de naam Oranje. Hij behoort tot die grote groep van Duits-joodse economische migranten uit Westfalen in die tijd. Op 13-7-1892 trouwt hij te Amsterdam met Laura Romberg. Het echtpaar krijgt vier kinderen: Gerrit Sijbrand (1893 Amsterdam -1894 Amsterdam); Robert (Bob), 25-11-1894 Amsterdam – 30-9-1944 Midden-Europa; Frederik, geb. 1-4-1896 Amsterdam en Jenny, geb. 16-4-1901 Amsterdam. Tussen 1902 en 1922 woont het gezin Van Eeghenstraat 187. Het laatste adres voor de vader is Michelangelostraat 91. De broer van Frederik, Bob Hanf, is musicus en een ijverige dilettant op vele gebieden: tekenen, schrijven en dichten. Over hem is veel geschreven, onder andere door Toke van Helmond in haar zorgvuldig uitgezochte boekje: Bob Hanf 1894 -1944, Amsterdam, 1982. In dat boekje staat op bladzijde 30 een foto van de twee broers die zeker maakt dat de jonge man op deze foto Frederik Hanf is. Volgens de gezinskaart van zijn ouders was hij in 1917 in militaire dienst, maar de marine wordt niet vermeld. Fred Hanf trouwt op 13-1-1926 te Arnhem met Femke Meeter, geb. 16-4-1904 Bussum. Ze is de dochter van de vertegenwoordiger aankoop hout Friso Meeter en Adriana Endt. Haar vader (geboren Padang, N.I.) komt in november 1902 uit Padang naar Amsterdam en trouwt op 22-5-1903 te Amsterdam. Het jonge echtpaar vertrekt september 1903 naar Bussum. Femke Meeter komt in september 1924 alleen vanuit Heemstede naar Amsterdam en vertrekt in december 1925 naar Arnhem. Een beroep wordt niet vermeld. Bij de familie Meeter staat bij godsdienst altijd ‘geen’ geschreven en het is heel onwaarschijnlijk dat de familie van joodse afkomst is geweest. Het huwelijk is daarmee gemengd. Een ‘Mischehe’ in het Nazi jargon. De joodse partner was vrijgesteld van transport, maar zeker voor mannen bleef het een uiterst gevaarlijke situatie. Opeens ging er ook een gerucht dat half-joodse gezinnen zouden worden opgepakt. Frits Hanf werd een directeur van de Coöperatie De Spar. Toen met overzichtelijke winkels, tegenwoordig een keten van supermarkten. In 1940 wordt hij door de Raad van Bestuur uit zijn functie gezet omdat hij joods is. Op het joodsmonument.nl staat onder naam van Robert Hanf een aanvulling van een kleindochter van Frits Hanf waarin ze vertelt – ze heeft het van horen zeggen – dat haar grootvader na de oorlog leed onder zijn traumatische ervaringen in de onderduik. Het echtpaar krijgt drie kinderen: Edda, 21-12-1926; Huibert, 16-5-1928 en Ruth, 6-10-1936. Alledrie in Amsterdam geboren. Verdere gegevens niet openbaar. Naast de kunstenaar Bob verdient Frits Hanf zeker aandacht.
Bert Schijf 11.10.2016

Meld hier storende informatie die de redactie van de site moet verwijderen, zoals opmerkingen die beledigend, discriminerend of anderszins kwetsend zijn. Heeft u een vraag over de inhoud of werking van de site aan de redactie? Gebruik dan het contactadres

Meld de redactie
storende informatie

Dit portret is bewerkt door 3 bezoeker(s)


Johan Nico (Hans) Vles (1935)


Meer resultaten: