Familie

Familie

Veel Amsterdamse families lieten zich vereeuwigen door Merkelbach

Bekijk foto's
Mode

Mode

De mode en de modellen door de lens van Merkelbach

Bekijk foto's
Theater

Theater

Acteurs, dansers en andere performers uit het illustere Amsterdamse theaterleven

Bekijk foto's
Beroemd

Beroemd

Van de statige koningin Wilhelmina tot de wulpse Mata Hari

Bekijk foto's
Reclame

Reclame

Reclamebeelden uit begin 20ste eeuw voor o.a. Philips, C&A en Boldoot

Bekijk foto's
Bekijk direct de hele collectie

Bekijk

Resultaten 3 - 3 van 735
Sorteer resultaten

Chaja Rachul Goldstein (1908-1999), Chaj...


Administratie Merkelbach:

Goldstein, Chaja

Op deze foto:

  • Chaja Goldstein,
  • Chaja Rachul Goldstein (1908-1999)

Jaartal(len):

  • 1937

Bestandsnaam:

010164023064

Instelling:

Stadsarchief Amsterdam

Link naar deze pagina

Afbeeldingen

(geen afbeeldingen toegevoegd)


Verhalen / informatie

Wilt u reageren of informatie toevoegen? Log in

"Een tragische artieste"

De tweede naam van deze vrouw is niet Rachul, maar Ruchel (geen onbekende joodse voornaam). Zo staat het in alle bronnen die ik heb bekeken. Chaja Ruchel Goldstein, geb. 2-7-1908 Rypin (Rusland), overl. 27-1-1999 Netanya (Israel), dochter van Jacob Schuja Goldstein en Laja Bamberger, komt in oktober 1932 vanuit naar Berlijn naar Amsterdam, samen met het theatergezelschap van Dorothea (Dora) Gerson, 23-3-1899 Berlijn - 14-2-1943 Auschwitz. Zie het joodsmonument.nl voor fotos en tekst. Chaja Goldstein arriveert dus ruim voor Hitlers machtsovername op 30-1-1933. Gewoon als optredende artieste, maar naar Berlijn is ze niet meer teruggekeerd. Vanaf september 1936 verblijft ze ruim een halfjaar in Rotterdam en keert dan weer terug naar Amsterdam om op 2-12-1937 aldaar met de niet-joodse Theodor Johann Heinrich Güsten, geb. 3-6-1899 Duisburg, overl. 21-12-1978 Amsterdam, te trouwen. Hij staat in Amsterdam ingeschreven als cameraman, later als cineast. Voor de Tweede Wereldoorlog woont het echtpaar op diverse adressen in de Zomerdijkstraat. Het paar vertrekt in februari 1947 naar Flushing, een dorpje in het district Queens van New York City. In april 1973 keert het weer naar Amsterdam terug. In augustus 1981 vertrekt de weduwe Chaja Goldstein naar Israël. De NRC-columnist Frits Abrahams schrijft op 4-12-2008 een mooie column, getiteld Chaja Goldstein, Een tragische artieste, over haar die ik (ingekort) citeer: “(…) Chaja Goldstein was een joodse zangeres, geboren in een Pools getto en opgegroeid in Berlijn, dat zij in 1933, na Hitlers machtsovername, verruilde voor Nederland. Ze vestigde hier een grote reputatie als danseres-zangeres met Jiddisch repertoire. De kunstcritici, ook in het buitenland, begroetten haar als een belangrijke kunstenares. (…). Halverwege de Tweede Wereldoorlog belandde ze in het concentratiekamp Westerbork. In 1943 wist ze vrijlating te bewerkstelligen. Het is niet precies duidelijk hoe haar dat gelukt is. Philip Mechanicus suggereert in zijn dagboek In dépôt nogal sarcastisch dat ze het te danken had aan de bemoeienis van haar man, de Duitse cineast Theo Güsten. Zelf heeft ze aan haar vriendin Elly Bouwman verteld dat zij is vrijgekocht door Philipp Heinrich Bauchhenss, de echtgenoot van Sonia Gaskell, haar danslerares. (…) In Amerika wachtte haar een bittere teleurstelling. Pers en publiek reageerden geestdriftig op haar eerste optredens, maar toch nam ze in die samenleving als artieste een veel marginalere positie in dan ze gewend was. Het dieptepunt was een voorval na een geslaagd optreden voor welgestelde New Yorkers. Ze wilde zich na afloop bij de gasten voegen, maar werd naar de keuken verwezen, de plaats voor ‘het personeel’. Volgens de overlevering zou ze daarna nooit meer in Amerika zijn opgetreden. Ze ging voor haar man werken, die een florerend bedrijf in kunstreproducties had. (…) Chaja emigreerde in 1978 [volgens haar archiefkaart 1981, BS] naar de badplaats Netanya in Israël op verzoek van haar broer, die daar woonde. Toen hij weldra stierf, restte haar niet veel meer dan een enkele goede vriendin, de Nederlandse Elly Bouwman. Die trof haar op een dag thuis aan, terwijl ze in de zoveelste depressieve bui alle knipsels over haar carrière verscheurde, uitroepend: „Mijn hele kunst betekent niks meer, wie is daar nog in geïnteresseerd?” Elly kalmeerde haar en nam het zwaar aangetaste archief mee. Zij maakte Chaja vooral mee als een angstige, onzekere vrouw die de glorie van vroeger niet kon vergeten en wegzonk in haar eenzaamheid. Chaja overleed op 27 januari 1999. Ze werd nabij Netanya begraven in de aanwezigheid van twaalf mensen.” Veel van haar fotos in het Merkelbacharchief doen door de belichting, schaduwwerking en theatrale poses denken aan Duitse expressionistische films uit de jaren twintig. Niet onwaarschijnlijk dat haar echtgenoot als cameraman daarbij heeft geadviseerd, want de fotoreeks is nogal ongebruikelijk voor de Merkelbachstudio.
Bert Schijf 10.01.2016

Chaja Goldstein

Chaja Goldstein was zangeres, gevlucht uit Duitsland. Vele malen geschilderd door Paul Citroen en gefotografeerd door Eva Besnyo zie: http://westerborkserenade.blogspot.nl/2008/11/chaja-goldstein-westerbork-performer.html en: http://www.jhm.nl/cultuur-en-geschiedenis/personen/g/goldstein,+chaja http://www.stedelijk.nl/kunstwerk/40501-chaja-goldstein
Ingrid 07.04.2013

Meld hier storende informatie die de redactie van de site moet verwijderen, zoals opmerkingen die beledigend, discriminerend of anderszins kwetsend zijn. Heeft u een vraag over de inhoud of werking van de site aan de redactie? Gebruik dan het contactadres

Meld de redactie
storende informatie

Dit portret is bewerkt door 2 bezoeker(s)




Meer resultaten: