Familie

Familie

Veel Amsterdamse families lieten zich vereeuwigen door Merkelbach

Bekijk foto's
Mode

Mode

De mode en de modellen door de lens van Merkelbach

Bekijk foto's
Theater

Theater

Acteurs, dansers en andere performers uit het illustere Amsterdamse theaterleven

Bekijk foto's
Beroemd

Beroemd

Van de statige koningin Wilhelmina tot de wulpse Mata Hari

Bekijk foto's
Reclame

Reclame

Reclamebeelden uit begin 20ste eeuw voor o.a. Philips, C&A en Boldoot

Bekijk foto's
Bekijk direct de hele collectie
Terug naar overzicht

De fotografen Merkelbach

ARTIKEL fotografen Mies 380pxJacob Merkelbach was oprichter van een van de bekendste Amsterdamse portretateliers van de twintigste eeuw.

Luxe en modern 

Jacob Merkelbach (1877-1942) groeide op tussen de stereokijkers, toverlantaarns en ander technisch speelgoed uit de 'Fransche bazaar' die zijn vader dreef. Later werd de winkel een gespecialiseerde fotozaak en opende Jacobs zwager M.H. Laddé er een portretatelier. Daar leerde Jacob de beginselen van het vak, maar om zich verder te bekwamen vertrok hij naar Berlijn en Wenen. Omdat zijn opvattingen over portretfotografie te veel verschilden van die van zijn zwager, trok Jacob zich terug uit het familiebedrijf om een eigen zaak te stichten. In april 1913 opende hij zijn luxe, moderne atelier op de bovenste etage van het modehuis Hirsch & Cie aan het Leidseplein, tegenover de Stadsschouwburg. Hij had een dag- en kunstlichtstudio, een wachtsalon en kleedkamer, doka’s, werkplaatsen en magazijnen.

Dochter Mies 

Van zijn vier kinderen volgde alleen zijn oudste dochter Mies Merkelbach (1904-1985) in zijn voetsporen. Na een opleiding aan de Dagteeken- en Kunstambachtschool voor meisjes kwam ze op haar 20ste in de zaak werken. Haar taken bestonden onder meer uit het aanbrengen van achtergronden op negatieven, ontwikkelen, vergroten, afdrukken en retoucheren.

Assistent en schoonzoon

In 1932 kwam Bobby Rosenboom (1904-1978) als assistent in dienst. Met zijn komst deden nieuwe opvattingen over belichting - kunstlicht - hun intrede en werden de eerste reclamefoto’s gemaakt. Het was Bobby die vanaf 1936 betrokken raakte bij de Cinetone Studio’s in Duivendrecht, Nederlands belangrijkste filmstudio die in de jaren dertig de bijnaam 'Hollands Hollywood' kreeg. Onder de naam Merkelbach werden daar filmstills en portretten van filmsterren gemaakt voor de vitrines van Nederlandse bioscopen. In 1939 trouwde Bobby met Mies Merkelbach en na het overlijden van Jacob kwam de zaak op hun naam te staan. In de oorlogsjaren stond Mies er echter alleen voor, want Bobby zat van 1941 tot 1945 wegens spionage in Duitse gevangenschap.

Koningin Wilhelmina

Na de bevrijding bleef Mies verantwoordelijk voor het portretatelier aan het Leidseplein. Bobby werd belast met de opbouw van de door de Duitsers leeggeroofde Cinetone Studio’s. Na de heropening in 1948 was hij er studiomanager en werden er weer veel filmfoto's gemaakt. Datzelfde jaar werkten Mies en Bobby samen aan een staatsieportret van koningin Wilhelmina. Ook deed Bobby nog wel eens reclamewerk, maar in de grote studio in het Hirsch-gebouw werkte Mies veelal alleen. Omdat er steeds minder klanten kwamen, werd de studio in 1969 opgeheven. Daarna werkte Bobby nog een paar jaar bij de Cinetone Studio's en wijdde Mies zich aan het schilderen.